Schriftelijke Vraag aan minister D. Reynders betreffende: "De beveiliging van de Belgische risico-vertegenwoordigingen."

Vraag van Peter Luykx 22/03/2018:

Op de Ministerraad van vrijdag 2 maart 2018 stond volgend punt op de agenda: aanvraag voor gespecialiseerde militaire ondersteuning in het kader van het DFACT-protocol ten voordele van de beveiliging van de Belgische risico-vertegenwoordigingen. 1. a) Wat begrijpt u precies onder risico-vertegenwoordigingen? b) Welke criteria gelden om dit label al dan niet toe te kennen? c) Kan dit enkel betrekking hebben op diplomatieke vertegenwoordigingen of eveneens op civiele? 2. Hoe wordt deze aanvraag voor gespecialiseerde militaire ondersteuning gemotiveerd? Wanneer wordt geoordeeld dat de bescherming die door het gastland geboden wordt, onvoldoende is? 3. Worden er soms lokale veiligheidsmaatschappijen ingeschakeld voor de beveiligingen van onze posten? Denk maar aan de Amerikaanse ambassade in Brussel, die naast eigen veiligheidspersoneel ook wordt beveiligd door Securitas en het Belgische leger. 4. Wat zijn op heden de Belgische risico-vertegenwoordigingen? Kan u hiervan een lijst bezorgen?

Antwoord van minister Reynders 20/04/2018:

1. Risicoposten zijn diplomatieke en consulaire vertegenwoordigingen in het buitenland welke blootgesteld zijn aan grotere veiligheidsrisico's dan de gemiddelde diplomatieke zending. De identificatie van een risicopost gebeurt aan de hand van verschillende indicatoren, zoals: a) politiek risico: risico op opstanden, rellen, regimewissel, staatsgreep, breakdown of power, oorlog of burgeroorlog; b) criminaliteitsgraad: mate waarin diefstal, gewapende overvallen, kidnapping, drugsgeweld voorkomen, enz.; c) terrorisme: risico op aanslagen en terreuracties, enz.; d) visibiliteit van de Belgische ambassade of van het ambassadepersoneel als mogelijk "doelwit". Om deze indicatoren zo objectief mogelijk in te vullen, worden verschillende bronnen geraadpleegd, waaronder dreigingsanalyses van het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse (OCAD) alsook interne én externe assessments van Staatsveiligheid, Algemene Dienst Inlichtingen en Veiligheid (ADIV) of nog de UN Office for Drugs and Crime. De aanduiding als risicopost geldt enkel voor Belgische diplomatieke en consulaire zendingen. Aangezien hiermee ook fysieke beveiligingsmaatregelen gepaard gaan voor de kanselarijen en residenties, genieten ook externe diensten (Enabel, Brussels Invest and Export, Flanders Investment and Trade (FIT), Agence wallonne à l'Exportation et aux Investissements étrangers (AWEX), Defensie) onder hetzelfde dak van deze maatregelen.

2. In een aantal zendingen worden evenwel extra maatregelen genomen. Eén van deze maatregelen was het voorwerp van de bespreking op de Ministerraad van 2 maart jongstleden en omvat het uitsturen van een gespecialiseerde militaire ondersteuning in de vorm van een security en crisis advisor (SACA). Deze experten staan onze posten bij in het uitwerken van (interne) noodplannen en verschaffen technisch advies in een reeks veiligheidsgebonden materies. Dergelijke bijkomende maatregelen worden gemotiveerd op grond van een verslechterende veiligheidssituatie en/of toenemende dreiging tegenover de Belgische belangen in deze landen. Dit betekent evenwel niet noodzakelijk dat het door het gastland geboden beschermingsdispositief als onvoldoende wordt beschouwd.

3. Nagenoeg al onze kanselarijen en residenties genieten bewaking. Deze wordt in het merendeel van de gevallen verzekerd door een lokale bewakingsfirma. Voorts wordt krachtens de Conventie van Wenen ook beroep gedaan op de lokale overheden voor hetzij punctuele dan wel permanente beschermingsmaatregelen. Uiteindelijk zijn er ook nog enkele diplomatieke posten waar een beschermingsdetachement van het Belgisch leger ingezet wordt. Dit is onder meer thans het geval in Kinshasa en Bujumbura. Hoewel dit detachement hoofdzakelijk dient ter bescherming van het posthoofd, biedt het tegelijk een extra aanvullende laag op het bestaande veiligheidsdispositief.

4. Er zijn thans 39 risicoposten geïdentificeerd. De toegekende markering aan deze lijst verhindert evenwel een publieke verspreiding.