Vraag van de heer Peter Luykx aan de vice-eersteminister en minister van Buitenlandse Zaken en Europese Zaken, belast met Beliris en de Federale Culturele Instellingen, over "de toestand in Congo"

Peter Luykx (N-VA):

Mijnheer de minister, Kinshasa staat in brand, Kinshasa staat op ontploffen. Voor- en tegenstanders van Kabila vechten het nu uit in de straten. Er wordt met scherp geschoten en er zijn al 42 doden gevallen. De katholieke wereld daar roept op tot verzoening en veroordeelt wat men vandaag van plan is. Ik citeer heel kort de aartsbisschop van Kinshasa: “Wij keuren elke herziening van de kieswet af die tot doel heeft onwettig de datum van de verkiezingen uit te stellen”.

Wat is eigenlijk de aanleiding voor al die onlusten? Wel, men wil een volkstelling invoeren om te kijken of de verkiezingen volgend jaar goed en correct zouden kunnen verlopen. Collega’s, laten we mekaar geen Lijzebet noemen. In een land met 65 miljoen Congolezen, even groot als West-Europa, aan de vooravond van de verkiezingen zeggen dat men eens zal kijken hoeveel inwoners er nu juist zijn, is hetzelfde als zeggen dat het nog enkele jaren mag duren. Het is sowieso al de vraag of men er in staat is om zo’n telling uit te voeren.

Collega’s, in 2011 ben ik zelf als waarnemer van de verkiezingen in Congo geweest. Toen bleef de Congolees ook achter met een zware kater. De hoop die men gesteld had in de verkiezingen van 2011, is ijdel gebleken. Alles is uitgelopen op een sisser. De Carter Foundation, Human Rights Watch, iedereen zei dat er bedrog in het spel was. Net als bij de onafhankelijkheid van Congo zei de Congolees: “Avant les élections égale après les élections”. Er is niets veranderd.

Ik roep de regering op om vandaag een duidelijk signaal te geven en om erover na te denken of wij die verkiezingen nog voort willen financieren. Na het bezoek van de heer De Croo en de heer Reynders moet nu heel duidelijk en niet in voorzichtige bewoordingen het geweld in de straten van Kinshasa worden veroordeeld.

 

Daniel Bacquelaine, ministre:
, namens de heer Didier Reynders, vice-eersteminister en minister van Buitenlandse Zaken:

We volgen de bijzonder verontrustende toestand in Kinshasa via onze ambassade, die zelf in permanent contact staat met de Belgen ter plaatse.

OCAD heeft het dreigingsniveau in de DRC tot 3 opgetrokken. We hebben ons reisadvies dienovereenkomstig aangepast. In mijn persbericht van 20 januari heb ik eraan herinnerd dat België het Congolese verkiezingsproces enkel steunt indien er een tijdpad wordt bekendgemaakt dat in overeenstemming is met de Grondwet. Als de datum van de verkiezingen zou worden verschoven om een volkstelling uit te voeren, zou dat zeer ongelegen komen. De groep van speciaal gezanten voor het gebied van de Grote Meren zal weldra een persbericht verspreiden. Sinds gisteravond pleit onze ambassadeur ter plaatse bij de Congolese parlementsleden voor een opschorting van de bespreking van de kieswet. Hij wordt daarin gesteund door zijn Amerikaanse, Franse en Britse ambtgenoten. Gisteravond hadden de vier ambassadeurs een ontmoeting met de Senaatsvoorzitter en vanmorgen was er een onderhoud gepland met de voorzitter van de Nationale Assemblee, de heer Aubin Minaku.

Tot slot hoop ik ook de kans te hebben om de situatie in de DRC ter sprake te brengen tijdens het algemeen debat over Afrika in de Raad van Ministers van de EU op 9 februari. Als de situatie voort verslechtert, dan sluit ik de mogelijkheid niet uit om andere initiatieven te nemen. Om over nieuwe demarches te beraadslagen, heeft er vandaag in Kinshasa overigens een vergadering plaats van de hoofden van diplomatieke posten van de EU."

 

Peter Luykx (N-VA):

Mijnheer de minister, dank u voor uw antwoord. Het is belangrijk dat België zo veel mogelijk de rol speelt, die het nog kan spelen in het debat over Congo. Laten wij wel wezen, er is duidelijk geen kalender meer voor de volgende verkiezingsronde in 2016. De telling heeft die kalender ondermijnd. Het lijkt mij dan ook evident dat, als er geen correcties komen van Kinshasa, de financiering van de verkiezingen stopgezet moet worden.

Laten wij ons geen twee keer aan dezelfde steen stoten, maar in het conflict oproepen tot meer veiligheid voor de Congolezen en voor onze landgenoten in Congo.