Let the games begin

Door Miranda Van Eetvelde op 30 oktober 2012, over deze onderwerpen: Politiek

Eind deze week vertrek ik met een verkiezingswaarnemingsmissie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) naar de Verenigde Staten. Een waarnemingsmissie bij de presidentsverkiezingen in de VS? Wat kan er nu mislopen in de bakermat van de democratie?

Vorig jaar heb ik deelgenomen aan een observatiemissie in Congo. De uitslag van de verkiezingen lag daar al op voorhand vast. De kunst bestond er blijkbaar gewoon in om de internationale gemeenschap om de tuin te leiden ... Ware het niet van de waarnemers van de Europese Unie en het Carter Center, niemand had de uitslag achteraf betwist.

Ook in de Verenigde Staten, een land met een zeer sterke democratische traditie, zijn buitenlandse waarnemers nuttig. Niet dat ik grootschalige fraude verwacht, zoals duizenden stembiljetten die plots verdwijnen. Maar men hoeft geen bananenrepubliek te zijn om problemen te ondervinden voor, tijdens, en na de stembusslag. Missen is menselijk, en de organisatie van verkiezingen is nog altijd een huzarenstukje, zelfs voor een doorwinterde democratie.

Herinnert u zich nog de spannende verkiezingsstrijd in 2000, tussen toenmalig vicepresident Al Gore en zijn uitdager George W. Bush? Slechts enkele duizenden stemmen verschil maakten duidelijk wie de winnaar was, overigens na wekenlang getouwtrek in rechtszalen en na hertellingen. Uiteindelijk was het W. Bush die de sleutel kreeg van het Witte Huis. Hij had meer kiesmannen achter zich gekregen, want in de Verenigde Staten stemt men niet rechtstreeks voor een president, maar via een getrapt systeem.

Mijn taak als OVSE-waarnemer zal er in bestaan kiesbureaus te bezoeken op de dag van de verkiezingen. Uiteraard niet in het hele land, wel in de hoofdstad Washington DC en in het omliggende Virginia: een swing state waar de peilingen geen duidelijkheid brengen of Obama dan wel Romney op kop ligt. Daar zou de verkiezingsdag wel eens heel spannend kunnen worden. Beide staten vormen de grens tussen het ‘Democratische’ noord-oosten en het conservatieve, ‘Republikeinse’ zuiden. Dat daar internationale waarnemers aanwezig zijn, kan de geloofwaardigheid achteraf alleen maar vergroten.

Ook onvoorziene omstandigheden kunnen tijdens zo'n gigantische stembusslag roet in het eten gooien. Dat Hurricane Sandy zo'n impact zou hebben, ook op de campagne, had zelfs de meest gehaaide spindoctor een week geleden niet kunnen voorspellen. Barack Obama laat de campagnebus even in de stelplaats en keert terug naar Washington D.C. om de mogelijke gevolgen van de natuurramp te coördineren. Ook zijn Republikeinse uitdager Mitt Romney moet noodgedwongen zijn plannen bijstellen: verkiezingsmeetings in Ohio, nog zo'n swing state, worden afgelast.

Als buitenstaander, zij het politicus met toch al wat campagne-ervaring, is het moeilijk vat te krijgen op deze presidentsverkiezingen. De omvang, de stijl en de kostprijs van de campagne doen onze lokale, of zelfs Vlaamse stembusslag in het niet verzinken. Om een idee te geven: de Obama-campagne spendeert zo'n 275 miljoen dollar aan advertenties; Romney overtreft hem met 319 miljoen dollar. Ter vergelijking, bij de vorige presidentsverkiezingen ging het 'slechts' om 189 miljoen dollar voor Obama en 127 miljoen dollar voor toenmalig Republikeinse kandidaat McCain.

Nog een groot punt van verschil is de stijl van de campagne. Commentatoren in Vlaanderen beklagen zich meer en meer over de harde campagnestijl, maar al bij al houden we het redelijk braaf in vergelijking met de overkant van de Atlantische Oceaan. 80 procent van de Romney-advertenties en 86 procent van de Obama-advertenties zijn zogenaamde 'negative adds'. Zeg maar: anti-campagnes. Het opzet is heel simpel: de Amerikaanse kiezer ervan overtuigen dat Obama met zijn belastingen de groei afremt en jobs vernietigt. Of dat Romney een windhaan is die zijn kar draait als het hem uitkomt. In een vorig leven was Romney gouverneur van Massachusets en als Republikein heeft hij een universele ziekteverzekering ingevoerd op staatsniveau, vergelijkbaar met dezelfde Obamacare die hij nu bestrijdt op federaal niveau. Om in het Oval Office te mogen zetelen, het befaamde kantoor in het Witte Huis, moet Romney nu eenmaal de twijfelaars weten te overtuigen. En deze behoren meestal niet tot de progressieve middenklasse uit het noord-oosten. Hun keuze is al gemaakt.

De inzet van deze campagne is jobs, jobs en nog eens jobs. Buitenlandse thema’s komen niet aan bod en doen er blijkbaar ook weinig toe. Dat aartsvijand Osama bin Laden is uitgeschakeld en dat de V.S. in 2014 wegtrekken uit Afghanistan is op het conto te schrijven van de huidige president. Maar veel belangrijker voor Joe Sixpack - onze Jan Modaal – is de vraag of hij of zij ervan overtuigd is dat “de job” overeind zal kunnen blijven.

Let the games begin!

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is