Kabila is president zonder mandaat

Door Peter Luykx op 21 november 2017, over deze onderwerpen: Afrika, Buitenlands Beleid, Democratie

Vandaag keurde de Kamercommissie Buitenlandse Zaken de jongste beleidsverklaring van bevoegd minister Didier Reynders goed. Heel belangrijk in deze beleidsnota vond Kamerlid Peter Luykx het standpunt van de minister ten aanzien van de situatie in de Democratische Republiek Congo. “Na maanden wachten werd er eindelijk een officiële kieskalender gepubliceerd in Congo. Dit betekent echter geen automatische normalisatie van het democratisch proces in het land. Integendeel, er zijn vele redenen tot ongerustheid,” aldus Peter Luykx. Binnen enkele dagen reist ministers Reynders af naar Kinshasa voor de opening van een spiksplinternieuwe Belgische ambassade. Met de publicatie van de nieuwe kieskalender krijgt dit bezoek een politiek gevoelige connotatie.

Uitstel of afstel?

President Kabila regeert al bijna een jaar zonder mandaat. Volgens de Grondwet moest het Congolese volk eind 2016 een opvolger voor Kabila kiezen. Deze verkiezingen werden echter verhinderd door het Congolese regime. Om de politieke crisis te bezweren kwamen meerderheid en oppositie een overgangsregeling overeen van 1 jaar, met Kabila aan het hoofd en onder allerhande strikte voorwaarden. Kabila trad het akkoord echter compleet met de voeten en de gemaakte afspraken bleven dode letter. Nu heeft de nationale kiescommissie van Congo eindelijk een datum vastgelegd voor de presidentiële, parlementaire en provinciale verkiezingen: 23 december 2018. Deze kieskalender wordt echter op weinig vreugde onthaald onder het Congolese volk, en daar heeft het alle reden toe! Waarom moeten de verkiezingen opnieuw een jaar uitgesteld worden? En welke garanties heeft het volk dat Kabila effectief zal aftreden in december 2018? In zijn beleidsnota pleit minister Reynders voor een realistische en consensuele kieskalender, zonder nodeloze vertragingen. Deze kieskalender is noch consensueel, noch zonder vertragingen. Belangrijke burgerbewegingen en de belangrijkste oppositiepartijen ‘RASSOP’ hebben deze kieskalender verworpen. De ondervoorzitter van de nationale kieskommissie ‘CENI’ werd trouwens ook gezien bij een bijeenkomst van Kabila en zijn Majorité présidentielle (MP). Men vreest dat hiermee de onafhankelijkheid van de kiescommissie en de geloofwaardigheid het verkiezingsproces in het gedrang komt. Er zijn duidelijke signalen nodig om het vertrouwen in het kiesproces te herstellen, met een gedetailleerde planning en een geloofwaardige politieke wil van de Congolese regering om betrouwbare verkiezingen te organiseren.

Het pad van de confrontatie

De politieke situatie in Congo is des te zorgwekkender omdat de Congolese bevolking zich sterk verzet tegen het aanhoudende aanblijven van president Kabila. De Congolese bevolking is de voortschrijdende sfeer van malaise grondig beu en het risico op groot gewelddadig protest wordt met de dag groter. Congolese burgerbewegingen roepen met de steun van de oppositie op tot demonstraties voor het aftreden van Kabila. Kritische stemmen zullen echter manu militari de mond gesnoerd worden. Het pad van de confrontatie lijkt in de aanloop naar de verkiezingen haast onvermijdelijk.

Het regime van de straffeloosheid

Naast de verontrustende politiek impasse is Congo nog steeds het toneel van een schrijnende mensenrechtensituatie. Politieke gevangenen, bedreigingen van journalisten, seksueel geweld, manifestatieverbod, enzovoort. In Congo heerst de straffeloosheid. België en de Europese Unie mogen niet doen alsof hun neus bloedt. De financiële steun die België in Congo pompt, moet aan duidelijke voorwaarden gebonden worden. Naar de stembus trekken in zulke repressieve omstandigheden heeft geen enkele zin. Oppositie, middenveld en de media moeten meer democratische ruimte krijgen om in te functioneren. Vanaf 1 januari 2018 zal Congo echter lid zijn van de VN Mensenrechtenraad en zal dus mee gaan waken over de wereldwijde naleving van de mensenrechtenverdragen. Dit is een compleet fout signaal van de internationale gemeenschap!

Staatshoofd ad interim

Binnen enkele dagen reist Minister Reynders af naar Kinshasa voor de opening van een gloednieuwe Belgische state-of-the-art ambassade. Dit ambassadegebouw is veel te groot en prestigieus om gerechtvaardigd te zijn op basis van de huidige bilaterale relaties. Het is belangrijk dat Reynders geen concrete beleidsafspraken maakt met president Kabila, maar het houdt op een zuiver diplomatieke ontmoeting. Met een mandaat dat ruim na datum is en de verkiezingen in het verschiet, is president Kabila een staatshoofd ad interim. Minister Reynders moet vermijden legitimiteit aan Kabila’s positie te geven en moet benadrukken dat zijn bezoek tot doel heeft de banden met het Congolese volk aan te halen. Pas na de volgende democratische verkiezingen, kan ons land samen met de nieuwe legitieme leider aan een gemeenschappelijke toekomst werken. 

 

Dit artikel werd gepubliceerd op Knack Online: "Didier Reynders moet vermijden legitimiteit te geven aan Joseph Kabila"

Dit artikel werd eveneens gepubliceerd in het Frans door La Libre Afrique: "Peter Luykx, député N-VA, « Kabila est un président ad interim »".

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is