Het democratische schandaal van Madrid

Door Peter Luykx op 26 september 2015

Voor de regering in Madrid blijft enige vorm van referendum of volksraadpleging over de kwestie taboe. Met toenemende bezorgdheid heb ik de voorbije maanden de Spaanse en Catalaanse media gevolgd. De Spaanse overheid heeft daarbij een ware campagne opgezet om de Spaanse en Catalaanse bevolking te intimideren en te desinformeren.

"Geweld verschijnt waar macht in het gedrang komt, maar laat men geweld de vrije loop dan verdwijnt alle macht", schreef politiek filosofe Hannah Arendt. De Spaanse overheid in Madrid heeft er alvast geen oren naar. Geen dreigement liet ze achterwege: van uitsluiting uit de voetbalcompetitie, afname van identiteitskaart, verlies van EUlidmaatschap tot zelfs militaire bezetting en het gebruik van geweld.

Alle argumenten zijn goed om de Catalaanse bevolking te ontmoedigen om zondag een eigen keuze te maken. Slag om slinger lieten Rajoy en co Europese regeringsleiders opdraven om hun dreigementen kracht bij te zetten. De voorbije week deinsde Madrid er zelfs niet voor terug om de communicatie van de Europees Commissievoorzitter Juncker te manipuleren. Naar aanleiding van een schriftelijke vraag van Europees volksvertegenwoordiger Santiago Fisas over het statuut van een onafhankelijk Catalonië in de EU, werd op 21 september een formeel antwoord verspreid door de administratie van Commissievoorzitter Juncker.

In het Engelstalige antwoord houdt de Commissievoorzitter er een tweeledige opvatting op na: de nationale en internationale rechtsorde worden als aparte rechtssferen beschouwd en de Commissie doet geen uitspraken over de grondwettelijke indeling van de lidstaten. Rajoy zwaaide met Junckers' antwoord om te dreigen dat Catalonië uit Europa zou gezet worden als het kiest voor onafhankelijkheid. Hij gebruikte daarvoor een tweede, Spaanstalige versie van het antwoord. Daarin wordt een alinea aan toegevoegd die stelt dat "de vastlegging van het territorium van een lidstaat enkel wordt bepaald door de nationale grondwet en niet per beslissing van een regionaal parlement".

Twee maten en twee gewichten dus. Toen de woordvoerster van Juncker door de Catalaanse regering met de neus op de feiten werd gedrukt, wimpelde ze de kwestie af als "waarschijnlijk een menselijke fout", waarmee ze de Spaanse vertaling bedoelde die een onomwonden stellingname van de Commissie ten voordele van de regering in Madrid betekent. Als de Spaanse regering die passage heeft toegevoegd, ondergraaft ze natuurlijk haar eigen legitimiteit en zal ze hierop ook afgerekend worden door de Catalaanse kiezer.

Fraai is dat allerminst. De aanpak van de regering in Madrid krijgt steeds meer het karakter van een democratisch schandaal. Vandaar ook dat ik deelneem aan de 
International Parliamentary Delegation die tijdens de cruciale verkiezingsmomenten toeziet op het eerlijk en democratische verloop. Het is namelijk aan de Catalanen om 
een democratische keuze te maken en hun eigen weg te kiezen.

Nu zondag trekken de Catalanen naar de stembus. Als de gelegenheidscoalitie 'Junts pel Si' (Samen voor Ja) het haalt, roepen ze binnen anderhalf jaar de onafhankelijkheid uit.
NVAkamerlid Peter Luykx maakt zondag in Barcelona deel uit van een internationale verkiezingsobservatiemissie.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is