De 'Groene Kaart' moet democratie bevorderen

Door Peter Luykx op 4 november 2015, over deze onderwerpen: Democratie, Europese Commissie
De 'Groene Kaart' moet democratie bevorderen

Een ‘Green Card'-procedure is een nieuwe procedure die de wetgevende slagkracht van regionale en nationale parlementen in Europa moet vergroten. Anders dan de naam doet vermoeden, heeft de Groene Kaart niets met de arbeidskaart of migratie te maken, maar geeft ze regionale en nationale parlementen initiatiefrecht in alle domeinen waarvoor de EU bevoegd is. In samenwerking met andere lidstaten kunnen die parlementen de Europese Commissie dan vragen nieuwe wetgevende initiatieven te nemen, bestaande regelgeving aan te passen of zelfs op te heffen.

De Europese representatieve democratie heeft af te rekenen met een legitimiteitscrisis. Met een opkomst van slechts 43 procent bij de Europese verkiezingen in 2014 onderstreepte de kiezer zijn gebrek aan geloof in de Unie. Na het Griekse debacle zit Europa met de migratiecrisis opnieuw in woelig water. Met het aangekondigde Brexit-referendum klinkt de roep om de versterking van nationale parlementen binnen een Europese context steeds luider. Anderen klampen zich vast aan de gedachte van een federaal Europa als uitweg voor de crisis. Ik ben niet euro-forisch, niet euro-sceptisch maar er is nood aan een euro-realistisch project. Het enige alternatief voor Europa blijft Europa.

Groene Kaart

Als Kamerlid maak ik deel uit van de COSAC, een raad samengesteld uit parlementsleden van de diverse lidstaten. De COSAC wil een Groene Kaart invoeren. Naargelang de invulling is dat een gezamenlijk voorstel van nationale parlementen aan de Europese Commissie met het verzoek om een nieuw wetgevend initiatief te nemen, bestaande Europese regelgeving aan te passen of zelfs op te heffen.

Door de nationale en regionale parlementen een rechtstreeks inductierecht te geven bij Europese regelgeving, kunnen we hun betrokkenheid vergroten. Dat verhoogt de legitimiteit en draagkracht voor het Europese niveau. De discussies over de exacte voorwaarden en procedure worden op dit ogenblik gevoerd onder het EU-voorzitterschap van Luxemburg en zullen wellicht tijdens het EU-voorzitterschap van Nederland worden afgerond. Iedereen is het erover eens dat de Groene Kaart een laagdrempelig project moet worden dat mogelijkheden biedt aan alle partijen om over de grenzen heen samen te werken aan een beter Europa.

Cruciaal is dat het project, zonder significante meerkost of institutionele veranderingen, gerealiseerd kan worden. Maar de gevolgen van een succesvolle lancering zullen ingrijpend zijn.

De Groene Kaart zal de nationale niveaus versterken door onze parlementen weer vat te laten krijgen op Europa. Door een proactieve rol te spelen in de agendasetting kunnen de volksvertegenwoordigers in de lidstaten op een zinvolle wijze bijdragen tot de totstandkoming en monitoring van Europese besluitvorming.

Daarnaast wordt ook de samenwerking over de Europese landsgrenzen heen versterkt. Nieuwe samenwerkingsverbanden en onwaarschijnlijke partnerschappen ontstaan indien volksvertegenwoordigers van verschillende lidstaten zich kunnen vinden in elkaars ideeën.

Belangrijker nog is dat de aansluiting van de burger met het Europese niveau versterkt wordt. Burgers staan dichter bij hun nationale vertegenwoordigers dan bij het Europees Parlement. De Europese Unie is een samenwerkingsverband dat van onderuit moet worden opgebouwd. De nationale niveaus kunnen een brug vormen tussen de Europese politiek en de burger.

Europeanisering

Tot slot zal de invoering van zo'n Groene Kaart ook bijdragen tot de responsabilisering van de nationale en regionale parlementen. Volksvertegenwoordigers zullen verplicht worden een grotere aandacht te hebben voor de Europese wetgeving. Op deze wijze ‘europeaniseren’ we de nationale parlementen.

De Groene Kaart is geen heiligmakend middel of revolutionaire oplossing voor alle problemen in Europa, maar het is een keuze voor een positief project dat tracht de bestaande kloof tussen nationale en Europese niveaus te verkleinen. Het is een keuze voor een mechanisme van interparlementaire coöperatie binnen de reikwijdte van internationale verdragen, dat bijdraagt tot een Europese Unie als samenwerkingsverband dat van onderuit wordt gedragen.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is