Belgische hulp moet gekoppeld aan vertrek van president Kabila

Door Peter Luykx op 19 december 2015

Na het bloedvergieten van de jaren 90 besloten de meeste landen in de regio komaf te maken met hun 'presidenten voor het leven'. Om de democratische vernieuwing voor de toekomst te garanderen, werden beperkingen op de presidentiële termijnen stevig in de grondwet verankerd.

Vandaag stellen we vast dat steeds meer Afrikaanse leiders bij het einde van hun tweede termijn de keuze maken om hun presidentschap op onnatuurlijke wijze te verlengen: sleutelen aan de beperkingen is symptomatisch geworden voor de regio. Door de eigen grondwet naast zich neer te leggen, inspireren ze geen getrouwheid aan hun gezag. Ze leren de bevolking enkel dat een man met macht zelfs de meest elementaire regels naar zijn hand kan zetten. 

In Burundi koos president Nkurunziza er zo voor om tegen de letter van de Arushaakkoorden in en ondanks de herhaalde waarschuwingen van de internationale gemeenschap toch te kiezen voor een derde termijn. Het land staat nu aan de rand van een burgeroorlog. 

De Democratische Republiek Congo is het volgende strijdtoneel want ook president Kabila staat aan het einde van zijn tweede termijn. De Congolese grondwet verbiedt hem een derde mandaat. Maar anders dan zijn collega's staat de president politiek te zwak om de grondwet naar zijn hand te zetten of ze links te laten liggen. Wat niet rechtstreeks kan, probeert hij daarom onrechtstreeks. In januari was er het voorstel van een volkstelling die de verkiezingsagenda met een paar jaar zou kunnen vertragen. Na bloedige straatprotesten en de internationale druk moest hij inbinden. De vrees bestaat dat, omdat juridische manoeuvres geen zoden aan de dijk brengen, de president ervoor zal kiezen om met een beleid van chaos en intimidatie de oppositie tegen hem te verzwakken en te verdelen. Bij gebrek aan een realistische exitstrategie kan de president zo tijd winnen of alsnog een politiek akkoord uit de brand slepen.

Als partnerland in de ontwikkelingssamenwerking heeft België nog steeds een rol van invloed te spelen. De Kabiladynastie lijkt niet bereid om de macht onvoorwaardelijk af te staan. Met de financiële en diplomatieke hefbomen die wij ter beschikking hebben, moeten de federale volksvertegenwoordigers aan de Congolese overheid duidelijk maken dat er over de verkiezingsagenda, het aftreden van de president en het eerlijke verloop van de verkiezingen niet onderhandeld kan worden. Enkel een Congolese regering, in alle vrijheid verkozen door het volk, zal betrokken worden bij een verdere samenwerking.

Peter Luykx dient een resolutie in de Kamer in die aan de regering vraagt om onverwijld een duidelijk standpunt in te nemen over Congo: "Het is essentieel dat België als partnerland de financiering van de Congolese verkiezingen volgend jaar en de verdere samenwerking koppelt

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is